Istnieje indywidualny dla każdego człowieka wzorzec reakcji i decyzji oraz świadome myślenie, które to składają się na jego osobowość. W różnych okresach życia zdolność do zapamiętywania i uczenia się jest inna. U dzieci i młodzieży jest największa, u dorosłych i starszych mniejsza. O zdolność zapamiętywania trzeba dbać na każdym etapie życia, jak o każdy inny element naszego zdrowia. Bez dostatecznego dopływu bodźców wzrokowych i sensorycznych pamięć ulega pogorszeniu.

Wraz z upływem czasu najszybciej osłabieniu ulega pamięć średnio i krótkotrwała. Pamięć długotrwała stosunkowo długo pozostaje zachowana i jest odporna na uszkodzenia mózgu. Utrata pamięci nazywana jest amnezją. Może być ona częściowa     i dotyczyć przypominania sobie określonych słów, znaczenia przedmiotów i ich nazw. W amnezji przejściowej dochodzi do krótkotrwałej, trwającej do 24 godzin, przerwy w prawidłowym postrzeganiu i przypominaniu sobie zdarzeń. Jej przyczyną może być uraz głowy lub przemijające zaburzenia w ukrwieniu mózgu. U części osób przyczyna przejściowej amnezji pozostaje niewiadoma.

Pamięć długotrwała ulega zniszczeniu w różnorodnych chorobach mózgu m.in. w późnym stadium choroby Alzheimera. Ogniska niedokrwienia mózgu powstałe w następstwie miażdżycy powodują, że chory ma nie tylko zaburzenia pamięci, ale także ograniczoną zdolność świadomych reakcji na bodźce płynące ze środowiska.

Tym niemniej w obydwu chorobach, wraz z upływem czasu, dochodzi do rozwoju otępienia. W zaburzeniach pamięci długotrwałej uwarunkowanej zmianami korowymi (np. niemożność liczenia, rozumienia mowy, rozpoznawania kształtów i nazw przedmiotów).

Przy występowaniu zmian podkorowych najwyraźniejszą cechą jest spowolnienie umysłowe.